ในการเลี้ยงไก่ ระบบอีแวป โปรแกรมแสง ไก่เนื้อ มีความสำคัญต่อตัวเลขผลผลิตและสวัสดิภาพสัตว์ เพราะไก่จำเป็นต้องมีช่วงมืด เพื่อเป็นเวลาพักผ่อน ซึ่งจะช่วยให้ไก่มีการเติบโตที่ดี ขนาดตัวสม่ำเสมอ แลกเนื้อดี และการทำงานของระบบต่างๆในร่างกายเป็นไปอย่างปกติ เมื่อเทียบกับการเลี้ยงไก่แบบเปิดไฟตลอดเวลา

โปรแกรมแสง ไม่มีสูตรสำเร็จตายตัวที่จะนำไปใช้ให้ได้ผลดีกับทุกสภาพการเลี้ยง จำเป็นต้องนำมาปรับให้เหมาะสมกับสภาพแวดล้อม ฤดูกาล ลักษณะของโรงเรือน และเป้าหมายการเลี้ยงในแต่ละรุ่น

การออกแบบโปรแกรมแสง ไม่ใช่เพียงการกำหนดเวลาปิด-เปิดไฟเท่านั้น แต่คือการกำหนด “ช่วงมืด-ช่วงสว่าง” ให้เหมาะสมกับสภาพการเลี้ยง เพราะบางโรงเรือนไม่สามารถที่จะควบคุมแสงสว่างให้มืดสนิทได้แม้อยู่ในช่วงเวลาปิดไฟ เช่น โรงเรือนที่ใช้ผ้าใบกั้นผนังแบบโปร่งแสงหรือโรงเรือนระบบเปิด แสงสว่างจะขึ้นกับแสงที่มาจากสิ่งแวดล้อมเป็นหลัก

 

ไม่มีสูตรสำเร็จของโปรแกรมแสงที่ดีที่สุด แต่ขึ้นอยู่กับการประยุกต์ใช้ให้เหมาะสมกับสภาพแวดล้อมของการเลี้ยงในแต่ละรุ่น

การกำหนดโปรแกรมแสงเริ่มจากการกำหนด ช่วงมืด-ช่วงสว่าง ให้เหมาะสมกับอายุการเลี้ยง โดยกำหนดเป็นช่วงยาวต่อเนื่องเพียงครั้งเดียวในแต่ละวัน เช่น กำหนดช่วงมืดต่อเนื่องกัน 6 ชั่วโมงแล้วตามด้วยช่วงสว่างต่อเนื่องอีก 18 ชั่วโมงก่อนจะเริ่มรอบโปรแกรมของวันถัดไป เป็นต้น

ลูกไก่วันแรก

ในวันแรกที่ลูกไก่มาถึง ให้เปิดไฟไว้ตลอด 24 ชั่วโมง เพื่อให้มั่นใจได้ว่าไก่ได้รับน้ำและอาหารครบทุกตัวก่อนจะเริ่มปิดไฟในคืนที่ 2 โดย กำหนดเวลาปิดไฟไว้ตายตัวไปจนถึงจบรุ่น ส่วนการปรับช่วงมืด-สว่างตามโปรแกรมแสง จะใช้การปรับเวลาเปิดไฟแทน

ที่ต้องกำหนดเวลาปิดไฟไว้ตายตัว เพื่อให้ไก่เรียนรู้และจดจำ เมื่อใกล้ถึงเวลาปิดไฟไก่จะกินน้ำและอาหารให้เต็มที่ก่อนเข้าสู่ช่วงมืด และพอเปิดไฟไก่จะเข้าหาน้ำและอาหารทันที เทคนิคนี้จะช่วยลดปัญหาการขาดน้ำและความเครียดจากการอดอาหารได้

ช่วงการกกลูกไก่

ความเข้มแสงและการกระจายของแสงอย่างสม่ำเสมอช่วงการกกลูกไก่มีความสำคัญ เพราะจะช่วยกระตุ้นการกินได้ และพัฒนาระบบทางเดินอาหารและภูมิคุ้มกัน

ใช้เครื่องวัดแสง วัดค่าบริเวณมืดที่สุด ควรมีความเข้มแสงอย่างน้อย 25 ลักซ์ วัดจากระดับตัวไก่ เพื่อช่วยให้ลูกไก่มองเห็นน้ำและอาหารได้อย่างชัดเจน

เมื่อลูกไก่น้ำหนักตัวถึง 130-180 กรัม ให้เพิ่มช่วงมืดขึ้น(ดูตารางประกอบ) และลดความเข้มแสงลงเหลือ 5-10 ลักซ์ แต่หากยังขยายกกลูกไก่ไม่เต็มโรงเรือน อาจจะรอจนขยายเต็มโรงเรือนก่อนก็ได้

 

ช่วงเลี้ยงไก่เนื้อ

ควรชั่งน้ำหนักไก่อย่างน้อยสัปดาห์ละครั้งและปรับ โปรแกรมแสง ไก่เนื้อ ให้เหมาะสมกับน้ำหนักตัว

ไก่ช่วงอายุ 7 ถึง 21 วัน หากมีการเติบโตเร็วจนเกินไป อาจพบปัญหาอัตราการตายสูง ปัญหาท้องมาน การตายแบบเฉียบพลัน และปัญหาขา ในช่วงนี้อาจพิจารณาขยายช่วงมืดเป็น 6 ชั่วโมง จะช่วยให้ระบบภูมิคุ้มกันของร่างกายทำงานดีขึ้น

ถ้าสามารถควบคุมอุณหภูมิ ความชื้น แรงลมภายในโรงเรือนได้ การปิดไฟช่วงกลางคืนจะเหมาะสมที่สุด เพราะจะทำให้ได้ช่วงมืด ที่มืดสนิทจริงๆ ส่วนในตอนกลางวันจะเป็นเวลาสำหรับเข้าตรวจดูไก่ และความเรียบร้อยในโรงเรือน

แต่ในบางกรณีที่อากาศภายนอกโรงเรือนร้อน จนไม่สามารถทำอุณหภูมิภายในโรงเรือนให้ลดลงได้ อาจพิจารณากำหนดช่วงกลางวันเป็นช่วงมืด แล้วช่วงกลางคืนเป็นช่วงสว่างซึ่งมีอากาศเย็นกว่า ก็ถือเป็นเทคนิคที่ดีที่นำมาใช้เพื่อกระตุ้นการกินได้ของไก่ช่วงอากาศร้อน แต่ต้องคำนึงว่าการเปลี่ยนตารางช่วงมืด-สว่างระหว่างรุ่นนั้น อาจกระทบต่อพฤติกรรมการใช้ชีวิตของไก่ จึงควรกำหนดโปรแกรมแสงไว้ล่วงหน้าก่อนการลงไก่จะดีที่สุด

ช่วงก่อนจับไก่

ช่วง 48 ชั่วโมงก่อนจับไก่ ให้เพิ่มความเข้มแสงเป็น 10-20 ลักซ์ เพื่อให้ไก่ปรับตัวก่อนที่จะถูกจับ ซึ่งจะลดอาการตื่นตกใจของไก่เวลาจับ เกิดเป็นปัญหาคุณภาพซากตามมา

โปรแกรมแสง กับฤดูกาล

อย่างที่ได้กล่าวมาข้างต้น โปรแกรมแสง เป็นการกำหนดช่วงมืด-สว่างระหว่างการเลี้ยงไก่ ซึ่งแต่ละฤดูกาลจะมีช่วงกลางวัน-กลางคืนที่ยาวนานไม่เท่ากัน การปรับโปรแกรมแสงจำเป็นต้องนำปัจจัยด้านฤดูกาลเข้ามาประกอบการพิจารณาร่วมด้วย

ตัวอย่าง โปรแกรมแสง ไก่เนื้อ

น้ำหนักจับน้อยกว่า 2.5 กิโลกรัม

อายุไก่ช่วงมืด (ชั่วโมง)ช่วงสว่าง (ชั่วโมง)ค่าความสว่าง (ลักซ์)
002420-60
112320-60
130-180 กรัม6185-10
5 วันก่อนจับ5195-10
4 วันก่อนจับ4205-10
3 วันก่อนจับ3215-10
2 วันก่อนจับ22210-20
1 วันก่อนจับ12310-20

น้ำหนักจับ 2.5-3.0 กิโลกรัม

อายุไก่ช่วงมืด (ชั่วโมง)ช่วงสว่าง (ชั่วโมง)ค่าความสว่าง (ลักซ์)
002420-60
112320-60
130-180 กรัม8165-10
217175-10
286185-10
355195-10
424205-10
493215-10
3 วันก่อนจับ3215-10
2 วันก่อนจับ22210-20
1 วันก่อนจับ12310-20

น้ำหนักจับเกิน 3.0 กิโลกรัม

อายุไก่ช่วงมืด (ชั่วโมง)ช่วงสว่าง (ชั่วโมง)ค่าความสว่าง (ลักซ์)
002420-60
112320-60
130-180 กรัม10145-10
229155-10
288165-10
357175-10
426185-10
495195-10
5 วันก่อนจับ5195-10
4 วันก่อนจับ4205-10
3 วันก่อนจับ3215-10
2 วันก่อนจับ22210-20
1 วันก่อนจับ12310-20
error: